Dragon NaturallySpeaking

Dit is een computerprogramma dat in staat is om gesproken taal om te zetten in geschreven taal. Dragon wordt vaak gebruikt in combinatie met een tekstverwerker. De gebruiker spreekt zijn tekst via een headset in. Het programma herkent de spraak en schrijft deze uit. Dragon is een goed hulpmiddel als iemand zeer grote spellingproblemen heeft; het dispenseert het schrijven.

Voordelen van Dragon

Dragon vervangt het typen. Hierdoor hoeft de gebruiker niet meer op de spelling te letten. Het programma vervoegt zelfs de meeste werkwoorden correct. Als de gebruiker enige handigheid heeft verworven, kan het dicteren van teksten vrij vlot verlopen en met relatief weinig herkenningsfouten. Het is niet alleen mogelijk teksten te dicteren; Dragon kan ook allerlei commando’s vervangen, die normaal met de muis uitgevoerd worden (bv. tekst vet maken, een nieuwe alinea beginnen, woorden corrigeren). Dyslectische adolescenten en volwassenen, die veel moeten schrijven, kunnen veel baat hebben bij dit programma. Een bijkomend voordeel is dat Dragon niet eens veel geld kost. Studerenden kunnen het programma met korting kopen bij www.surfspot.nl.

Nadelen van Dragon
Spraakherkenning is in principe een moeilijke opgave voor een computer, omdat de spraak, de stem en het taalgebruik van de gebruikers sterk kunnen verschillen. We realiseren ons misschien te weinig dat in lopende spraak nauwelijks woordbegrenzingen zijn te horen. Bovendien lijken woorden qua uitspraak vaak sterk op elkaar, zeker onder invloed van omringende woorden en klanken. Om het
programma goed te laten werken, dient er een training plaats te vinden. Dit gebeurt door een aantal teksten voor te lezen, zodat het programma de spraakherkenning kan verbeteren. Naarmate de gebruiker vaker werkt met het programma, wordt de spraakherkenning beter, mits hij de fouten corrigeert voordat het programma afgesloten wordt. Dragon is niet in staat om zinsbegrenzingen in te voegen: de gebruiker moet zelf aangeven waar bv. een punt of komma komt te staan. Verzuimt hij dit, dan schrijft Dragon alles aan elkaar. Hoewel Dragon nauwelijks spellingfouten maakt, komen wel regelmatig herkenningsfouten voor: het programma schrijft andere woorden op dan de gebruiker heeft bedoeld. Dit kan heel irritant zijn, vooral als men pas kort met Dragon werkt (er zijn dan méér herkenningsfouten). Dragon schrijft alles op wat de gebruiker dicteert. Als de gebruiker slechte zinnen maakt of veel stopwoorden gebruikt, dan worden deze ook genoteerd. Spreekt de gebruiker erg onduidelijk, dan heeft Dragon ook moeite met de herkenning. Het programma is dus niet zo geschikt voor mensen met spraak- en taalproblemen. Dragon heeft wat moeite met het herkennen van kinderstemmen. Omdat kinderen bovendien weinig oefenen met dit programma, zal de spraakherkenning niet gauw optimaal worden. Als de stem sterk verandert door de stemwisseling in de puberteit, dan zal de gebruiker de trainingsfase opnieuw moeten doorlopen. Vanwege de complexiteit van spraakherkenning zijn een sterke computer en een goede headset aan te bevelen.

Advies
Het programma is o.i. niet goed te gebruiken bij jonge kinderen, omdat nogal hoge eisen worden gesteld aan het taalgebruik en aan de bediening van het programma. Middelbare scholieren kunnen het programma zeker gebruiken, maar de noodzaak moet wel aanwezig zijn: hoeft men slechts weinig teksten te schrijven, dan zijn andere hulpmiddelen eerder aangewezen. Wanneer men echter langere teksten moet produceren en men goed in staat is goede zinnen te produceren, kan het programma een heel waardevolle aanwinst zijn. In de praktijk ziet men het regelmatig bij dyslectici die door hun beroep veel teksten moeten schrijven. Deze teksten moeten vaak door anderen gelezen worden, en daardoor de behoefte aan minder spellingfouten juist heel groot.